Erteleme ve Motivasyon

Niyetten eyleme

Yılbaşında spor salonuna yazıldın, bir iki hafta gittin, sonra üyelik rafa kalktı — ama her ay ücreti ödemeye devam ediyorsun. Belki bir rapor, bir sınav hazırlığı ya da başlamayı çok istediğin bir proje haftalardır "yarına" erteleniyor. Bunun tembellikle ilgisi yok; çoğu zaman kaygı, mükemmeliyetçilik ya da bunalma hissiyle ilgili, üzerinde çalışılabilen bir örüntüdür. Caddebostan'daki ofisimde ve online olarak, niyet ile davranış arasındaki o boşluğu birlikte daraltıyoruz.

Randevu Al
Nedir

Erteleme döngüsü

Erteleme (prokrastinasyon), yapılması gereken bir işi, sonucunun kötü olacağını bile bile daha az önemli ya da daha keyifli bir şeyle değiştirmektir. Çoğu zaman şöyle işler: iş gözde büyür, içini bir huzursuzluk kaplar, telefonu açar ya da başka bir işe kaçarsın; o an rahatlarsın — ama ardından suçluluk, stres ve "yine olmadı" hissi gelir. Bu suçluluk bir sonraki denemeyi daha da zorlaştırır. Yani erteleme bir irade zayıflığı değil, duyguyla baş etmenin öğrenilmiş bir yoludur. İyi haber: öğrenilmiş olan şey, yeniden öğrenilebilir.

Nasıl fark edilir

Tanıdık geliyor mu?

Aşağıdakiler hayatının birçok alanında tekrarlıyor ve seni yoruyorsa, üzerine birlikte çalışmak iyi gelebilir:

Davranış

Olanlar

  • Başlamayı sürekli "yarına" ya da "pazartesiye" bırakmak
  • Hevesle başlayıp birkaç gün içinde bırakmak (spor, diyet, kurs)
  • Son dakikaya sıkışıp panikle, yarım yamalak bitirmek
  • Önemli işler dururken küçük, kolay işlerle oyalanmak
İçeride olanlar

Altında yatanlar

  • "Ya mükemmel olacak ya hiç" diye düşünüp başlayamamak
  • İşi düşününce kaygı, bunalma ya da kaçma isteği
  • Kendine kızma, suçluluk ve düşen öz-değer
  • "Motivasyonum gelince yaparım" diye beklemek
Yaklaşımım

Nasıl çalışırım?

Ertelemeyi "daha çok çaba göster" öğütleriyle değil, altındaki düşünce ve duyguyu anlayıp davranışı yeniden kurarak ele alırım. 2011'den bu yana edindiğim klinik deneyimle; kişiye özel, somut ve sürdürülebilir adımlarla ilerleriz. Kullandığım başlıca yöntemler:

BDT

Düşünceyi görünür kılmak

"Nasılsa yetişmez", "mükemmel olmazsa anlamsız" gibi ertelemeyi tetikleyen düşünceleri birlikte tanır, gerçeklikle sınar ve daha esnek, harekete geçiren bir bakış kurarız.

Davranışsal aktivasyon

Küçük ilk adım

Motivasyonu beklemek yerine, işi çok küçük parçalara böler ve ilk adımı gülünç derecede kolaylaştırırız. Eylem geldikçe motivasyon da arkasından gelmeye başlar.

Hedef & alışkanlık

Rutine oturtmak

Zamanı, yeri ve tetikleyiciyi önceden kurarak davranışı iradeye değil düzene bağlarız. "Spor salonuna gitmeliyim" yerine, haftanın hangi günü, saat kaçta ve nasıl — bunu netleştiririz.

Kökene bakmak

Altta yatanı anlamak

Sürekli erteleme bazen kaygı, tükenmişlik ya da depresyonun bir yüzüdür. Gerekirse bu zemini de birlikte değerlendirir, sürecin köklü tarafına da yer açarız.

Nasıl ilerler

İlk görüşmeden itibaren

İlk görüşmede ertelemenin hayatının hangi alanlarında, nasıl ortaya çıktığını ve altında neyin olabileceğini birlikte değerlendiririz. Ardından genellikle haftada bir, 45-50 dakikalık seanslarla ilerler; her hafta küçük, denenebilir adımlar belirleriz. Davranış odaklı çalışmalar çoğu zaman kısa-orta sürelidir; birçok danışan birkaç hafta içinde somut adımlar atmaya başlayabilir. Konuyla daha yakından tanışmak için özgüven ve kişisel gelişim yazıma göz atabilirsin.

Caddebostan'da ya da online bir başlangıçRandevu al
İlgili konular

Sık birlikte gelenler

Erteleme ve motivasyon güçlüğü çoğu zaman şu başlıklarla iç içedir:

Erteleme ve motivasyon, sık sorulanlar

Sürekli erteliyorum, bu tembellik mi?+
Hayır. Erteleme çoğu zaman tembellikle değil; kaygı, mükemmeliyetçilik, bunalma hissi ya da düşük öz-değerle ilgilidir. Zihin, zor bulduğu işi anlık rahatlama için öteler; kısa vadede rahatlatır, uzun vadede suçluluk ve stres biriktirir. Bu bir karakter kusuru değil, üzerinde çalışılabilen bir örüntüdür.
Erteleme ve motivasyon sorununda terapi nasıl yardımcı olur?+
Terapi, ertelemeyi besleyen düşünceleri ve duyguları görünür kılar; işi bölme, küçük adımlarla başlama ve alışkanlık kurma gibi somut teknikleri kişiye uyarlar. Bilişsel davranışçı terapi ve davranışsal aktivasyon bu alanda sık kullanılan, destekleyici yaklaşımlardır. Sana uygun ve sürdürülebilir bir yolu birlikte, senin hızında kurarız.
Motivasyonum neden bir türlü gelmiyor?+
Çoğu zaman sıralamayı ters kurarız: önce motivasyonu bekler, sonra harekete geçmeyi umarız. Oysa motivasyon genellikle küçük bir eylemden sonra gelir. Sürekli düşük motivasyon ayrıca tükenmişlik, depresyon ya da kaygının işareti olabilir; görüşmede bunları birlikte değerlendiririz.
Spor salonuna yazıldım ama gidemiyorum, neden?+
Çok yaygın bir örnek. Niyet ile davranış arasındaki boşluk genellikle hedefin fazla büyük olması, rutine oturmaması ya da ilk adımın gözde büyümesiyle ilgilidir. Hedefi küçültmek, zamanı ve ortamı önceden kurmak ve ilk haftayı kolaylaştırmak gibi yöntemlerle bu boşluk daraltılabilir.
Bu süreç ne kadar sürer?+
Davranış odaklı çalışmalar çoğu zaman kısa-orta sürelidir. Genellikle haftada bir, 45-50 dakikalık seanslarla ilerlenir; birçok danışan birkaç hafta içinde somut adımlar atmaya başlayabilir. Hız ve hedef sana göre belirlenir.
Yakın bölgeler

Nerede görüşüyoruz?

Kadıköy PsikologBağdat Caddesi PsikologErenköy PsikologSuadiye PsikologGöztepe Psikologİletişim